Trí tuệ bầy đàn: Từ đàn kiến đến xe hơi tự điều khiển

Trí tuệ bầy đàn: Từ đàn kiến đến xe hơi tự điều khiển


Thanh Sơn •Thứ tư, 11/07/2018


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnSẽ ra sao nếu xe cộ có thể suy nghĩ , hoạt động nhịp nhàng với nhau như một đàn kiến? Công nghệ gần đây cho thấy ý tưởng này hoàn toàn chưa hề viển vông. Bằng cách kết nối nhiều chiếc xe riêng lẻ lại với nhau, qua mạng lưới dữ liệu “trí tuệ bầy đàn” dưới dạng đám mây điện toán, chúng có thể nhường đường cho nhau, phân luồng hợp lý , và tự điều tiết lưu lượng giao thông nhằm hạn chế tình trang kẹt xe hay là tai nạn.(ảnh: iStock)


Ý tưởng đến từ thiên nhiên


Giáo sư Thomas Schmickl, thuộc Phòng thí nghiệm Đời sống Nhân tạo tại ĐH Graz, nước Áo, là 1 trong số ít các nhà khoa học nghiên cứu về robot , và sinh vật tự nhiên. Ông lấy cảm hứng đến từ cách mà các loài động vật như cá, đom đóm, ong mật, gián , nấm mốc… giao tiếp , phối hợp với nhau.Nhóm khảo sát của Schmickl tập trung vào nguy cơ ý thức , và tự thay đổi hành vi của các nhóm sinh vật này để ứng dụng vào dự án Nhận Thức Tập Thể của Robot (Collective Cognitive Robots – CoCoRo), được EU tài trợ.Trong tự nhiên, kiến di chuyển theo đường mòn đánh dấu bởi mùi hương của đồng loại. Ở đây Schmickl nghiên cứu cách các robot có thể bắt chước loài kiến để tìm đường quanh các vật cản, dùng thuốc nhuộm huỳnh quang thực hiện đường dẫn.Tuy nhiên, đem nghiên cứu này ứng dụng trong việc giải quyết giao thông chính là một việc khác. Các chiếc xe tự lái cũng sẽ đã được lập trình để đưa ra nhiều quyết định gay go. Nó sẽ xử lý thế nào nếu đột nhiên mắc vật cản giữa đường? Nó sẽ đạp phanh hay là bẻ lái? Và về hướng nào?


Trí tuệ bầy đàn (Swarm Intelligence)


Trong tự nhiên, các sinh vật có trí tuệ bầy đàn (TTBĐ) thường có nguy cơ làm hành động như 1 thể thống nhất. Chúng giống như một khối thống nhất không thể tách rời và hành vi của chúng thể hiện 1 mục tiêu rõ ràng. Mỗi cá nhân đều phấn đấu vì mục đích chung mà chưa tính toán hơn thua với nhau.Ngày nay, phần lớn các vấn đề giao thông xảy ra do sự thiếu kiên nhẫn hoặc thái độ tiêu cực của người tham gia giao thông. Những hành vi lạng lách, đánh võng, vượt mặt, giành đường khi điều khiển phương tiện giao thông chính là nguyên do chính tạo nên các sự cố nguy hiểm , những tai nạn đáng tiếc.Nếu trí tuệ nhân tạo có thể nắm quyền điều khiển PTGT thì liệu vấn đề này sẽ được giải quyết?


Nguyên lý của trí tuệ bầy đàn 


Qua việc quan sát hành vi , cách phân bố lộ trình của đàn kiến, các nhà khảo sát phát hiện ra rằng TTBĐ hoạt động hiệu quả nhất khi mỗi cá thể trong tổ chức kết hợp lại với nhau thành 1 hệ thống phi tập trung, dù là thiên nhiên hay là nhân tạo.Ngoài kiến, cơ chế này còn được tìm thấy ở đàn chim, bầy cá hay các chủng loài đơn giản hơn như vi khuẩn và nấm mốc. Khi vô số các đơn vị đồng các loại và đơn lẻ có thể tập hợp lại với nhau thành 1 thể thống nhất, thì mạng lưới trí tuệ được hình thành. Trong đó, mỗi đơn vị có thể tương tác cục bộ với nhau trong 1 môi trường giới hạn.>> Hơn 1 tỉ người dùng, Wechat không thoát khỏi sự kiểm soát của ĐCSTQChúng đều tuân thủ và hoạt động theo vài quy tắc đơn giản. Dù chưa có bộ phận trung ương (như hệ thần kinh của con người) để điều khiển hoạt động của cả nhóm, Tuy nhiên giữa các cá thể, 1 trật tự về ý thức đã được hình thành.Khả năng tương tác cục bộ giữa các cá thể có thể chính là sự dấu hiệu của trí thông minh. Khi mỗi thành viên đều hợp sức để cùng làm 1 hành vi nào đó, như kiến kết thành bè để nổi trên nước, hoặc chim và cá thống nhất trong việc di chuyển , bẻ hướng… thì hiệu quả nhất tổng thể đạt đã được sẽ cao hơn, bảo đảm sự sinh tồn cho cả đàn.


Ứng dụng vào phương tiện giao thông


Hy vọng với công nghệ này, ô tô tự vận hành sẽ có thể “giao tiếp” các các xe khác. Từ đó, chúng có thể đưa ra lộ trình di chuyển phù hợp nhất. Cụ thể, bằng các dữ liệu được chia sẻ, chúng có thể dự đoán tuyến đường nào đang bị tắc nghẽn hoặc cảnh báo trước các mối nguy hiểm tiềm tàng.Ví dụ, nhờ vào bản đồ điện tử và bảng hướng dẫn định vị vệ tinh (satellite navigation), một chiếc xe tải sẽ biết mình sắp tiến đến một con dốc. Khi đó, nó liền lập tức giảm tốc độ, tránh rủi ro gây nên tai nạn. Tiếp theo, nó chia sẻ thông tin này cho các phương tiện giao thông nhỏ hơn trong vùng lân cận , nhường đường để chúng vượt qua trước. Sau đó, chiếc xe tải sẽ tiếp tục lộ trình và của mình.Ngoài ra, các thông tin điện tử như đèn giao thông và điều kiện đường bộ cũng được chia sẻ cho các xe trong vùng, để giảm thiểu đến mức tối đa các rủi ro khi tham gia giao thông.


Thế giới đang trở thành 1 khối cảm biến điện tử


Tiến sĩ Joseph Reger, giám đốc công nghệ của Fujitsu, Đức cho biết: “Trí thông minh nhân tạo (AI) vẫn chính là một nụ hoa đang nở, nhưng nó đang trưởng thành nhanh chóng, chẳng mấy chốc sẽ trở thành một dụng cụ mạnh mẽ.”Joseph đang nhìn thấy một viễn cảnh tương lai, nơi mà các thành phố thông minh (smart city) được đưa vào hoạt động. Mọi sinh hoạt, hành vi , giao dịch của con người đều đã được xử lý chỉ bằng một nền tảng AI tiêu chuẩn trên mạng lưới điện toán vạn vật – IoT (Internet of Things).“Thế giới đang trở thành 1 khối cảm biến toàn cầu,” Reger giải thích, “bởi vì AI có thể thu thập thông tin mới từ các nguồn dữ liệu độc lập với các cảm biến , máy ảnh hiện nay. Hầu hết những điều này đều khả thi về mặt kỹ thuật.”Tuy nhiên, dù sao đi nữa AI vẫn chính là 1 công cụ do con người chế tạo ra; khi nó càng mạnh mẽ thì có thể ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác một cách tích cực lẫn tiêu cực.Theo interestingengineering.com, Thanh Sơn tổng hợp


cảm biếntrí tuệ nhân tạoxe tự hành


2018-07-11