Vì sao binh khí của đội quân đất nung vẫn nguyên vẹn sau hơn 2000 năm?

Vì sao binh khí của đội quân đất nung vẫn nguyên vẹn sau hơn 2000 năm?


Phan Anh •Thứ sáu, 28/06/2019


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnVào những năm 1970, các nhà khoa học khảo cổ đã phát hiện thấy hơn 8.000 bức tượng chiến binh đất nung, có kích cỡ tương đương người thật trong lăng mộ vua Tần Thủy Hoàng nằm ở thành phố Tây An, Trung Quốc. Đây đã được xem là một trong những công trình khảo cổ bí ẩn nhất ở trên thế giới. Kể từ khi được tìm thấy, các vũ khí chỉ bằng đồng được chôn cất cùng với đội quân đất nung này đã khiến các nhà khoa học bối rối bởi ít ai lý giải được lý do vì sao chúng không bị hoen gỉ sau hàng nghìn năm.(Ảnh: Shutterstock)Theo khảo sát mới đây đã được đăng tải trên tạp chí khoa học Scientific Reports, tình trạng hoàn hảo của những vũ khí bằng đồng sau 2.200 năm gắn liền với đội quân đất nung là do điều kiện đất ở môi trường xung quanh. Trước đó, trong suốt 4 thập kỷ, giới khảo sát cho rằng số vũ khí này còn nguyên vẹn , và sáng bóng tới mức khó tin bởi chúng đã được mạ crôm.Đội quân đất nung đã được chôn bên trong lăng mộ của vị vua đầu tiên của Trung Quốc, Tần Thủy (năm 259-210 Trước Công Nguyên), với niềm tin rằng đội quân này cũng sẽ bảo vệ cho hoàng đế sau khi ông qua đời. Đội quân đã được trang bị vũ khí làm chỉ bằng đồng có đầy đủ chức năng như: giáo, chùy, kiếm, nỏ… Trong nhiều thập kỷ, các nhà khảo cổ học đã khai quật hàng chục ngàn cổ vật vũ khí có giá trị tại nơi đây, trong đó có rất nhiều nhiều cổ vật vẫn ở trong tình trạng gần như nguyên vẹn, mặc dù tay cầm, bao kiếm và các thành phần chất hữu cơ tương tự thì đã bị mục nát, phân hủy đến từ lâu.Các nghiên cứu ban đầu cho thấy dấu vết của crôm ở trên bề mặt vũ khí bằng đồng, một nguyên tố kim loại đã được tìm thấy trong thép chưa gỉ có khả năng chống xỉn màu. Điều này nhận thấy các nghệ nhân nhà Tần có thể đã sử dụng phương pháp xử lý dựa ở trên crôm để ngăn chặn sự ăn mòn.Phủ crôm là công nghệ đã được phát minh vào thế kỷ 20, đã được dùng để xử lý kim các loại làm cho chúng không bị ăn mòn. Kim các loại cũng sẽ được nhúng trong dung dịch chứa muối crôm. Một lớp ôxit crôm cũng sẽ lắng đọng ở trên bề mặt kim các loại , từ đó tạo ra một hàng rào chống gỉ sét.Marcos Martinón-Torres, nhà khảo cổ học tại Đại học Cambridge (Anh), tác giả chính của khảo sát cho biết: “Những gì chúng ta tìm thấy trước đây là câu chuyện mọi người vẫn kể, có vẻ khả thi , hợp lý với các dữ liệu hiện có”. Tuy nhiên, ông cho rằng đã đến lúc phải xem lại giả thuyết ở trên với hy vọng có thể đưa ra câu trả lời có tính thuyết phục hơn.Chi tiết phần lưỡi , cán kiếm của chiến binh đất nung (Ảnh: Zhao Zhen/ArsTechnica)Nghiên cứu mới số 1 này chính là kết quả của sự hợp tác 10 năm giữa Bảo tàng đội quân đất nung Terracota và Đại học College London (Anh), nơi Marcos làm việc trước khi đến Cambridge. Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích hơn 450 bộ phận vũ khí trong lăng mộ , chỉ ra rằng có ít hơn 10% trong số đó mang vết tích của crôm. Họ cho rằng đây có thể chưa phải chính là một kỹ thuật bảo quản có chủ ý mà dường như chỉ là một cách thức trang trí.Ngoài ra, không tìm thấy mối tương quan nào giữa lượng crôm được tìm thấy ở trên bề mặt vũ khí , và tình trạng bảo quản của nó. Trên thực tế, những mẫu vật đã được bảo quản tốt nhất không nhận thấy bất kỳ dấu vết nào của crôm. Thay vào đó, crôm đã được tìm thấy trước đây trên bề mặt đồng của vũ khí có nguy cơ đã bị nhiễm bẩn đến từ sơn mỹ nghệ đã được sử dụng trên các vật thể khác. Hàm lượng crôm đáng kể có trong sơn mỹ nghệ đã được phát hiện, Tuy nhiên chỉ có một lượng li ti của crôm trong các sắc tố , đất gần đó, bằng chứng cho khả năng bị vấy bẩn sang.>> Tìm thấy trong mộ cổ, kiếm Câu Tiễn vẫn sắc bén sau hơn 2500 năm“Sơn mỹ nghệ được quét lên đội quân đất nung như một lớp sơn lót trước khi chúng đã được sơn bằng các màu khác nhau , chúng tôi nghĩ rằng nó cũng được quét lên các bộ phận chỉ bằng gỗ đã bị phân rã như tay cầm và các trục”, ông Marcos cho biết.Vậy bí mật để những vũ khí bằng đồng cổ này bảo quản đã được lâu như vậy chính là gì? Nguyên nhân có lẽ là do vùng đất Tây An xung quanh nơi quân đội đất nung Terracotta bị chôn vùi trong hơn 2.000 năm: đất có độ kiềm vừa phải, các hạt nhỏ và hàm lượng chất hữu cơ thấp.Các nhà điều tra đã sử dụng một buồng môi trường đặc biệt để mô phỏng các bản sao tương tự chất liệu vũ khí của đội quân đất nung. Kết quả cho thấy, các mẫu vật này vẫn giữ trạng thái gần như hoàn hảo sau 4 tháng ngay cả trong điều kiện nhiệt độ , và độ ẩm khắc nghiệt, còn các bản sao được chôn trong đất thông thường tại Anh lại nhận thấy sự ăn mòn nghiêm trọng. Những vũ khí được bảo quản tốt cũng cho thấy mức độ thiếc cao trong đồng, qua đó cũng có thể góp phần nâng cao chất lượng bảo quản.Một câu hỏi được đặt ra là: thực hiện thế nào có thể trộn dung dịch chứa crôm vào sơn mỹ nghệ? Theo ông Marcos Martinón-Torres, sơn mỹ nghệ (nhựa của một các loại cây sơn) sẽ trở nên rắn chắc và chưa thấm nước khi nó cứng lại. Các nghệ nhân nhà Tần thường trộn các khoáng chất khác nhau để tạo điều kiện đẩy nhanh quy trình thực hiện cứng này.>> Tần Thủy Hoàng trong lịch sử không phải chính là bạo chúa“Các nghệ nhân nhà Tần có thể đã trộn một số dung dịch chứa muối crôm với sơn mỹ nghệ để bảo quản. Tuy nhiên, ở trên thực tế vẫn chưa có bằng triệu chứng cụ thể nào chứng minh cho nhận định này.” ông cho biết.Độ pH trong đất vừa phải và hàm lượng thiếc cao trong vũ khí bằng đồng có thể góp phần giúp bảo quản các cổ vật, tuy vậy, nhóm điều tra chưa loại trừ khả năng các nghệ nhân nhà Tần có một số bí mật công nghệ mà chúng ta không biết đến. “Giới khảo cổ học thường nói rằng những gì không được tìm thấy không có nghĩa là nó không tồn tại,” Martinón-Torres cho biết. “Tất cả những gì chúng tôi có thể tuyên bố tại thời điểm này chính là chúng tôi chưa có chỉ bằng chứng nào về công nghệ cao siêu đã được sử dụng để bảo quản. Tuy nhiên, điều đó chưa đồng nghĩa với việc nó chưa tồn tại.”Theo Arstechnica.comPhan Anh


cổ vậtlăng mộTần Thủy HoàngTrung hoa bí ẩn


2019-06-28