Nhà đầu tư nổi tiếng George Soros gọi Facebook, Google là hiểm họa cho xã hội

Nhà đầu tư nổi tiếng George Soros gọi Facebook, Google là hiểm họa cho xã hội


Thành Đô •Thứ tư, 31/01/2018


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnTrong bài phát biểu tại Diễn đàn kinh tế Thế giới ở Davos vừa qua, tỷ phú George Soros đã chỉ trích các công ty internet lớn như Google, Facebook chính là hiểm họa cho xã hội vì họ chưa thể gánh nổi “hậu quả của những hành động của họ.” Ngoài ra ông còn cho rằng các hành vi của họ là độc quyền , và phản cạnh tranh.Ông George Soros (ảnh: World Economic Forum swiss-image.ch/Michael Wuertenberg)Tại diễn đàn, nhà tỷ phú người Hungary nói: “Các công ty mạng xã hội chi phối cách người ta suy nghĩ , và hành xử, trong khi người dùng chưa hề biết”, ông còn nói họ có “những hệ quả tiêu cực sâu rộng đối với các nền dân chủ, đặc biệt chính là sự ngay chính của bầu cử.” Ông cũng cho rằng quy mô khổng lồ của Facebook và Google là “cản trởcho sự đổi mới,” kêu gọi giám sát các công ty này chặt chẽ hơn.


Facebook , và Google xâm phạm “tự do tâm trí”


Ông chủ của Facebook – Mark Zuckerberg (ảnh: Justin Sullivan/Getty Images)Ông George Soros chỉ trích tác động của hai công ty lên tâm trí con người, buộc tội họ là lừa người dùng bằng cách “Điều khiển sự chú ý của người dùng , và hướng chúng đến những mục đích thương mại của các công ty,” ông nói: “Họ cố ý thiết kế sao cho dịch vụ của họ có tính gây nghiện, cách này rất có hại, đặc biệt chính là cho trẻ vị thành niên. Có sự tương đồng giữa những trang mạng internet , và sòng bạc. Sòng bạc phát triển đã được những kỹ thuật để giữ người chơi bạc cho đến khi họ hết sạch tiền.”>> Công nghệ thao túng tâm trí con người như thế nào?Thậm chí “Mạng xã hội còn đang khiến người ta mất đi sự tự chủ. Một số nhỏ công ty đang thâu tóm dần sức mạnh định hướng sự chú ý của con người” đang đe dọa đến “tự do tâm trí” của con người. Một khi người ta mất đi “tự do tâm trí” này, “những người lớn lên trong kỷ nguyên số cũng sẽ rất khó lấy lại nó được. Điều này có thể tạo ra những hậu quả chính trị sâu rộng.”


“Một mạng lưới chuyên chế”


CEO của Google, ông Sundar Pichai (ảnh: Justin Sullivan/Getty Images)Theo ông George Soros, các chính phủ độc tài , và các công ty IT lớn sở hữu nhiều dữ liệu có thể liên kết với nhau để kiểm soát người dân. “Họ có thể gây ra một mạng lưới chuyên quyền mà ngay cả Aldous Huxley hay là George Orwell cũng chẳng tưởng tượng ra được.” Ông cũng cho rằng lợi nhuận khổng lồ của các công ty công nghệ và sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng chính là có liên hệ với nhau, rằng lợi nhuận của Facebook và Google là nhờ “né tránh trách nhiệm và né tránh trả tiền cho nội dung trên nền tảng của họ.” Nhưng ông cho rằng những quy định pháp luật mới cũng sẽ sớm đã được ban hành: “Sự áp đảo toàn cầu các công ty IT này của Mỹ sẽ sụp đổ, vấn đề chỉ là thời gian. Davos là nơi thích hợp để tuyên bố rằng những ngày tháng còn lại của họ chẳng còn là bao. Các quy định , và thuế sẽ thực hiện khó họ, , bà Margrethe Vestager, Ủy viên hội đồng cạnh tranh châu u sẽ chính là khắc tinh của họ.”Một đại diện của Facebook đã từ chối bình luận. Khi được hỏi ý kiến, một đại diện của Google đã không trả lời ngay.>> Cựu giám đốc Facebook: Mạng xã hội đang ‘phá hỏng xã hội’Bạn có thể xem toàn văn bài phát biểu của ông Soros ở đây.


Dưới đây chính là trích đoạn phần George Soros nói tới các công ty công nghệ (1 số ý đã được bôi đậm):


Tôi muốn dành phần nhiều thời gian còn lại của mình để nói về một vấn đề toàn cầu khác: sự trỗi dậy , hành xử độc quyền của các công ty nền tảng (platform) IT khổng lồ. Những công ty này thường đóng một vai trò sáng tạo đổi mới và giải phóng. Nhưng khi Facebook , Google đã phát triển thành những công ty độc quyền hùng mạnh hơn bao giờ hết, họ đã trở thành rào cản cho sự sáng tạo đổi mới, , và đã gây nên hàng loạt vấn đề mà hiện tại chúng ta mới chỉ bắt đầu nhận thức ra được.Các công ty kiếm lợi nhuận chỉ bằng cách bóc lột môi trường. Các công ty khai khoáng và dầu bóc lột môi trường tự nhiên; các công ty mạng xã hội bóc lột môi trường xã hội. Điều này chính là đặc biệt tai hại bởi các công ty mạng xã hội chi phối cách người ta suy nghĩ , hành xử, trong khi người dùng không hề biết. Điều này tạo ra những hệ quả tiêu cực sâu rộng đối với các nền dân chủ, đặc biệt chính là sự ngay chính của bầu cử.Đặc tính riêng biệt của các công ty nền tảng internet chính là: họ chính là các mạng lưới và đã được hưởng lợi nhuận biên ngày càng tăng; giúp cho họ tăng trưởng một cách kỳ diệu. Hiệu ứng mạng lưới này thực sự chính là chưa từng có , ảnh hưởng sâu rộng, nhưng cũng không bền vững. Facebook mất 8 năm rưỡi để đạt 1 tỷ người dùng, , một nửa chừng đó thời gian để đạt 1 tỷ nữa. Với tốc độ này, trong chưa đầy 3 năm nữa Facebook cũng sẽ thu hút đến mức tối đa số người ở trên thế giới. Facebook , và Google kiểm soát hơn một nửa toàn bộ doanh thu quảng cáo internet. Để duy trì vị thế độc tôn của mình, họ mở rộng mạng lưới , và tăng cường nắm giữ sự chú ý của người dùng. Hiện tại, họ làm điều này chỉ bằng cách cung cấp cho người dùng một nền tảng thuận tiện. Người dùng càng dành nhiều thời gian ở trên nền tảng của họ, thì càng trở nên có giá trị đối với công ty.Các nhà cung cấp nội dung cũng đóng góp cho lợi nhuận của công ty mạng xã hội bởi họ không thể né tránh nền tảng này và họ phải chấp nhận bất kỳ điều khoản nào đã được đưa ra.Lợi nhuận bất thường của những công ty này chủ yếu là hàm số của việc họ né tránh trách nhiệm – và né hạn chế trả tiền – cho nội dung trên nền tảng của họ.Họ tuyên bố chỉ phân phối thông tin. Nhưng thật ra họ chính là những nhà phân phối gần như độc quyền, thực hiện cho họ trở thành một dịch vụ công , và nên chịu những quy định khắt khe hơn nhằm bảo vệ sự cạnh tranh, sáng tạo đổi mới, công chỉ bằng và quyền truy cập cởi mở.Mô hình kinh doanh của các công ty mạng xã hội chính là dựa ở trên quảng cáo. Khách hàng thật sự của họ là các nhà quảng cáo. Nhưng dần dần, một mô hình kinh doanh mới xuất hiện, không những dựa trên quảng cáo mà con dựa trên việc bán các sản phẩm và dịch vụ trực tiếp tới người dùng. Họ khai thác thông tin họ nắm giữ, đưa ra các gói dịch vụ, phân biệt đối xử theo giá (discriminatory pricing) để giữ cho mình phần lợi nhuận mà đáng lẽ phải chia sẻ với người dùng. Điều này giúp cho tăng lợi nhuận thêm nữa – Tuy nhiên việc đưa ra các gói dịch vụ , và phân biệt đối xử theo giá làm cản trở hiệu quả nhất của nền kinh tế thị trường.Các công ty mạng xã hội đánh lừa người dùng chỉ bằng cách thao túng sự chú ý của họ , hướng chúng đến những mục đích thương mại của công ty. Họ cố ý thiết kế sao cho dịch vụ của họ có tính gây nghiện, cách này rất có hại, đặc biệt là cho trẻ vị thành niên. Có sự tương đồng giữa các nền tảng trên internet và sòng bạc. Sòng bạc phát triển đã được những kỹ thuật để giữ người chơi bạc cho đến khi họ hết sạch tiền, kể cả tiền chưa phải của họ.Một điều rất nhiều độc hại , có thể gây ảnh hưởng vĩnh viễn, đang xảy ra với nguy cơ tập trung của con người trong thời đại kỹ thuật số. Không chỉ là gây sao nhãng hay gây nghiện – các công ty mạng xã hội đang thực hiện cho con người mất đi sự tự chủ. Một số nhỏ công ty đang thâu tóm dần sức mạnh định hướng sự chú ý của con người. Chúng ta cũng sẽ phải rất vất vả để khẳng định , và bảo vệ điều John Stuart Mill gọi chính là “tự do tâm trí”. Có nguy cơ là một khi mất đi, những người lớn lên trong kỷ nguyên số sẽ rất khó lấy lại nó được. Điều này có thể gây nên những hậu quả chính trị sâu rộng. Người chưa có tự do tâm trí cũng sẽ rất dễ bị thao túng. Mối nguy hiểm này không những hiện hữu trong tương lai – nó đã đóng một vai trò quan trọng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2016.Nhưng trước mắt còn có một viễn cảnh đáng báo động hơn nữa. Các chính phủ độc tài , những công ty độc quyền khổng lồ, giàu dữ liệu này có thể liên kết với nhau để gây ra các hệ thống giám sát kết hợp với hệ thống kiểm soát người dân của chính phủ. Họ có thể gây ra một mạng lưới chuyên quyền mà ngay cả Aldous Huxley hay là George Orwell cũng chẳng tưởng tượng ra được.Những nước mà cuộc hôn nhân ma quỷ này dễ xảy ra nhất chính là Nga , Trung Quốc. Đặc biệt, các công ty IT Trung Quốc là mạnh ngang cơ với các công ty của Mỹ. Họ được hưởng sự trợ giúp và bảo vệ toàn diện của chính quyền Tập Cận Bình. Chính phủ Trung Quốc đủ mạnh để bảo vệ những nhà vô địch quốc gia của họ, ít ra là trong phạm vi biên giới Trung Quốc.Các công ty IT độc quyền của Mỹ đã bị dẫn dụ để thỏa hiệp , bước vào những thị trường rộng lớn , và tăng trưởng nhanh chóng kia. Những nhà lãnh đạo độc tài ở các quốc gia này hẳn sẽ hết sức vui mừng được hợp tác vì các quốc gia ấy muốn cải thiện phương pháp kiểm soát đối với dân chúng và mở rộng quyền lực cũng như tầm tác động ở Mỹ , toàn bộ thế giới.Những ông chủ của các nền tảng khổng lồ này xem bản thân họ như chính là người chủ của vũ trụ, nhưng thật ra, họ chính là kẻ nô lệ cho việc duy trì vị thế độc tôn của mình. Sự áp đảo toàn cầu của các công ty IT Hoa Kỳ cũng sẽ sụp đổ, vấn đề chỉ chính là thời gian. Davos là nơi thích hợp để tuyên bố rằng những ngày tháng còn lại của họ chẳng còn chính là bao. Những quy định và thuế sẽ làm khó họ, , và bà Margrethe Vestager, Ủy viên hội đồng cạnh tranh châu u sẽ chính là khắc tinh của họ.Người ta cũng đang thấy rõ rằng lợi nhuận khổng lồ của các công ty công nghệ , sự bất bình đẳng ngày càng gia tăng chính là có liên hệ với nhau. Một phần chính là vì sở hữu cổ phần tập trung trong tay một vài cá nhân, một phần lớn hơn chính là do vị thế đặc biệt mà các gã khổng lồ IT chiếm đóng. Họ đã giành được sức mạnh độc quyền, nhưng đồng thời, họ cũng đang cạnh tranh với nhau. Họ đủ lớn để nuốt chửng các công ty khởi nghiệp có tiềm năng trở thành đối thủ cạnh tranh, Tuy nhiên chỉ những công ty khổng lồ mới có đủ nguồn lực để xâm chiếm lãnh địa của nhau. Họ đang chạy đua để chiếm lĩnh lãnh địa mới mà trí tuệ nhân tạo đang mở ra, ví dụ như công nghệ xe tự lái.Ảnh hưởng của đổi mới sáng tạo đối với nạn thất nghiệp chính là phụ thuộc vào chính sách của chính phủ. Liên minh châu u, đặc biệt chính là các quốc gia Bắc u, có tầm nhìn chính sách xã hội xa hơn rất nhiều nhiều so với Hoa Kỳ. Họ bảo vệ cho công nhân, chứ không phải công việc. Họ sẵn lòng chi tiền để tái đào tạo hoặc bảo đảm lương hưu cho những công nhân bị mất việc. Điều này giúp cho cho công nhân ở các quốc gia Bắc u cảm thấy yên tâm hơn rất nhiều , và ủng hộ hơn đối với những đổi mới sáng tạo trong công nghệ so với công nhân ở Hoa Kỳ.Các công ty độc quyền internet không có nguyện vọng cũng như dự định phải bảo vệ xã hội khỏi những hậu quả do họ gây ra. Điều này biến họ thành một mối đe dọa, , và những nhà lập pháp cần có hành động để bảo vệ xã hội. Ở Mỹ, các nhà lập pháp chưa đủ mạnh để chống lại tác động chính trị của họ. Liên minh châu u thì có lợi thế hơn bởi họ chưa có công ty nền tảng khổng lồ nào.Liên minh châu u định nghĩa về sức mạnh độc quyền khác với Hoa Kỳ. Luật pháp Hoa Kỳ chủ yếu tập trung vào độc quyền do thâu tóm, trong khi luật Châu u nghiêm cấm việc lạm dụng quyền lực độc quyền bất kể là đến từ phương cách nào. Châu u có pháp luật về bảo vệ quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu khắt khe hơn so với Hoa Kỳ. Ngoài ra, luật pháp Hoa Kỳ có một học thuyết kỳ lạ: nó đo lường nguy hại dựa ở trên mức giá tăng mà người dùng phải chi trả – , và điều này gần như chưa thể chứng minh tác hại của các dịch vụ đã được cung ứng miễn phí. Như vậy, người ta cũng chưa xem xét đến các dữ liệu quý giá mà các công ty nền tảng thu thập.Ủy viên Vestager chính là nhà vô địch trong việc áp dụng cách hành xử của Châu u. Châu u đã mất 7 năm trong vụ việc chống lại Google, Tuy nhiên nhờ vào thành công của bà, quy trình đã được đẩy nhanh hơn rất nhiều nhiều. Nhờ vào sự vận động của bà, cách thực hiện của châu u đã bắt đầu ảnh hưởng tới thái độ của Hoa Kỳ. Theo Business InsiderThành ĐôXem thêm:


Trung Quốc: Hoan nghênh Google, Facebook, nhưng phải chịu kiểm duyệt


Apple gỡ 674 ứng dụng VPN tại Trung Quốc trong năm nay



George SorosTác hại của Facebookgooglemạng xã hộiĐộc quyền


2018-01-31