‘Mùa xuân im lặng’ - cuốn sách thay đổi nhận thức của cả 1 thế hệ về thuốc trừ sâu

‘Mùa xuân im lặng’ – cuốn sách thay đổi nhận thức của cả 1 thế hệ về thuốc trừ sâu


Thiện Tâm •Thứ năm, 04/10/2018


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnNgày 27/9/2018, thế giới kỷ niệm 56 năm ngày ra đời cuốn sách Mùa xuân im lặng (Silent Spring) của tác giả Rachel Carson. Sự ra đời của cuốn sách Mùa xuân im lặng đã được cho là sự khởi đầu của hoạt động môi trường ở trên thế giới, đồng thời nó cũng chính là tác nhân quan trọng số 1 để chính quyền Hoa Kỳ lúc bấy giờ (dưới thời Tổng thống Nixon) thành lập ra Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (EPA) vào năm 1970.Đối với nhiều người, Rachel Caron là người hùng môi trường , bà cũng chính là tiếng nói chính trị cho những người muốn bảo vệ môi trường khỏi các sản phẩm hoá chất diệt côn trùng.


Người khiến khoa học gần gũi hơn với công chúng


Ảnh Rachel Carson vào thập niên 1940 (ảnh: wikipedia)Rachel Carson sinh ngày 27/5/1907, là một người ưa mạo hiểm và giàu trí tưởng tượng. Bắt đầu từ công việc của một nhà sinh thái học đại dương, Rachel đã viết kịch bản cho các chương trình truyền thanh về biển. Bà đã tạo nên bước ngoặt lớn cho chương trình vì các kịch bản giờ đây chưa phải chỉ chính là khoa học đơn thuần mà còn giàu chất thơ , và đầy rung cảm. Sau đó, Rachel bắt tay vào viết sách về biển cả , và bầu khí quyển. Các cuốn sách của bà nhận đã được sự hoan nghênh lớn của độc giả, có ấn bản best-seller như cuốn Biển xung quanh ta (The Sea Around Us)Ở độ tuổi 50, Rachel bắt đầu quay ra quan sát mặt đất ở quanh mình. Bà nhận ra những điều chưa hề thú vị: rừng bị chặt đốn trơ trụi, những nhà máy thải chất độc giết hại vô số các dòng sông, những khu đất hoang bị dọn sạch để xây dựng đường xá , công trình. Rachel bàng hoàng nhận ra: “Mọi người đang phá hủy thế giới”.


Ảnh hưởng của cuốn sách Mùa xuân im lặng


Vào những năm 50, ở nước Mỹ người ta dùng thuốc trừ sâu DDT (Dichloro-diphenyl-trichlorothane) phun ở trên diện rộng tạo thành những đám mây trong chưa khí để diệt muỗi , những côn trùng có hại, nhưng nó cũng giết luôn cả các loài côn trùng có ích , chim. Nhiều người cầu cứu Rachel và bà biết phải thực hiện gì.Rachel quyết định viết một cuốn sách về vấn đề này. Khi biết Rachel có kế hoạch viết một cuốn sách về Trái Đất, nhiều người khuyên bà chưa nên viết về thuốc trừ sâu bởi nguyên nhân thật đơn giản: “sẽ chẳng có ai bỏ thời gian ra đọc cuốn sách viết về những cảnh thê lương như thế”.>> Chúng ta đã rẽ lối sai ở đâu, để giờ đây “Trái Đất đang ở giới hạn chịu đựng cuối cùng”?Không nản lòng, Rachel bắt tay vào điều tra về thuốc diệt côn trùng. DDT là thuốc trừ sâu phổ biến nhất vào thời đó. Nó đã được ưa chuộng vì giúp người sử dụng tiết kiệm được thời gian, tiền bạc , lao động. Các người nông dân, các ông chủ rừng, những người chủ trang trại bò sử dụng khoảng hơn 226 nghìn tấn chất độc này mỗi năm. DDT tiêu diệt côn trùng, sâu bọ , tàn sát luôn cả các loài côn trùng có ích cùng chim, thỏ và mèo.Một bức ảnh chụp vào thập niên 1950 nhận thấy DDT được sử dụng rất đại trà và “vô tư” (ảnh: Wiki)Vốn chính là nhà sinh vật biển, Rachel đặt ra câu hỏi liệu DDT có tác động thế nào tới cá , bà khám phá rằng DDT theo mưa chảy ra sông , và giết luôn cả cá. Câu hỏi đặt ra tiếp theo là DDT có tác động như thế nào đối với con người khi họ ăn phải thực phẩm đã nhiễm DDT? Rachel biết đây là chủ đề “thê lương buồn thảm” nhưng bà cũng biết “không thể im lặng”.Ban đầu Rachel định đặt tên cuốn sách là “Man against the Earth” (Con người chống lại Trái Đất) Tuy nhiên bà nhận ra cái tựa này không hay. Rachel suy nghĩ nhiều về tên của cuốn sách, bà nhận ra ở chương đầu tiên bà đã đặt cho độc giả câu hỏi: “Tại sao chim chóc lại lặng im không cất tiếng hót vào mùa xuân? Cái gì đã làm cho loài chim im lặng?” Vậy nên bà quyết định đặt tên cho cuốn sách chính là “The Silent Spring”.Cuốn sách Mùa xuân im lặng của Rachel Carson (ảnh: Internet)Không giống như các cuốn sách trước đó với các phản hồi cho Rachel là những lời khen ngợi, “Mùa xuân im lặng” nhận đã được cả sự chỉ trích, lăng mạ , và cả những lời ca ngợi. Những lá thư ngập đầy trước nhà Rachel. Người dân khẩn thiết kêu gọi những chuyên gia như bà phải làm cái gì đó để ngăn chặn thảm họa gây ra bởi DDT. Trong khi đó, Rachel nhận đã được sự chỉ trích rất nhiều lớn đến từ các công ty hóa chất sản xuất thuốc trừ cỏ DDT.Ngày 7 tháng 1 năm 1963, Rachel đã được trao tặng huy chương Scherweitzer của Animal Welfare Institute – phần thưởng dành cho những người đã dành trọn cuộc đời cống hiến cho nhân loại.Ý kiến dư luận quanh cuốn sách của Rachel đã theo các chính khách lọt vào phòng họp trong Nhà trắng. Tổng thống Kennedy cho thành lập một ủy ban khảo sát thảm họa môi trường. Rachel mắc gỡ các thành viên của ủy ban vào tháng 1 năm 1963. Bản báo cáo của ủy ban công bố vào tháng 5 đã thừa nhận những điều mà Rachel đưa ra chính là đúng. Kết quả chính là Rachel được mời tới Washington để làm triệu chứng trước Thượng viện.Máy bay rải DDT trên diện rộng ở bang Oregon, Mỹ để kiểm soát sâu ăn chồi non (ảnh: Wiki)Sau đó cuốn sách của bà còn nhận đã được thêm nhiều phần thưởng khác nữa. Nhưng ở các bữa tiệc mừng hay diễn đàn, giữa những lời chúc tụng, bà luôn cảnh báo công việc chúng ta cần thực hiện vẫn chưa kết thúc.Rachel đã thực hiện việc hăng say cho đến lúc nói lời vĩnh biệt vào mùa xuân năm 1964, khi bà không kịp lắng nghe tiếng dế chào mùa hè trở lại trong sân nhà. Nhưng đó chưa phải là vấn đề gì lớn lao bởi “bà đã lắng nghe Trái Đất , nói cho chúng ta biết những gì bà thấy.”Năm 1986, DDT chính thức bị cấm ở Anh , năm 2001 thì bị cấm trên toàn thế giới vì sự nguy hại của nó đối với đời sống thiên nhiên và môi trường.>> Hội chứng ếch luộc, chúng ta đang bị “nấu chín” mà không hay biết!


Công việc của mọi người vẫn chưa kết thúc…


Ngày nay, vẫn có nhiều người cáo buộc Rachel Carson rằng cuốn sách “Mùa xuân im lặng” cảnh báo về DDT đã làm suy yếu chiến dịch chống muỗi truyền ký sinh trùng sốt rét trên khắp thế giới, khiến cho hàng triệu người trên thế giới chết vì bệnh này.Thậm chí, nhân dịp Google nhắc lại kỷ niệm 50 năm ngày mất của bà (1964-2014), Steve Bannon, lúc đó đang là biên tập viên của Breitbart, đã gọi bà chính là “Kẻ giết người hàng loạt vĩ đại số 1 thế kỷ 20”.Trong thực tế, Rachel Carson không bao giờ kêu gọi cấm DDT, bà chỉ cảnh báo rằng DDT cần phải đã được sử dụng một cách an toàn , hiệu quả. Cũng có thông tin cho rằng việc kiểm soát ký sinh trùng bệnh sốt rét kém tốt nhất không phải vì DDT bị cấm, mà bản thân DDT đã không còn có tác dụng trong việc diệt muỗi chứa bệnh sốt rét vì loại ký sinh trùng này đã biến đổi và trở nên kháng thuốc trước DDT.Một thông tin cũng đáng suy ngẫm, đó là nhà hóa học Paul Hermann Müller – người tìm ra công dụng diệt côn trùng mạnh của DDT – đã nhận đã được giải Nobel năm 1948 vì khám phá này. Khoa học mang đến cho con người những công cụ mạnh mẽ, nhưng rốt cuộc chỉ có thời gian mới trả lời rõ số 1 những lợi và hại khi được sử dụng dưới bàn tay của con người. Câu chuyện của DDT đã nhận thấy chúng ta cần luôn tỉnh táo , xem xét lại kết luận “mặc định” ban đầu, bởi chúng có thể chưa chính xác.Người biểu tình ở Brazil đốt các hạt đậu nành GMO. (ảnh qua naturalsociety.com)Câu chuyện về Rachel Carson cũng tương tự như câu chuyện nhìn nhận về thực phẩm biến đổi gen (GMO), những phản đối nói lên nguy hại của GMO ban đầu cũng bị chỉ trích dữ dội, Tuy nhiên sự việc sẽ dần dần đã được sáng tỏ , và đưa ra ánh sáng.Và ngày nay, độc giả ở trên khắp hành tinh vẫn tìm đọc những cuốn sách của bà Rachel – nhất chính là “Mùa xuân im lặng”. Quyển sách đã thực hiện cho chúng ta nhận ra rằng mình có trong tay sức mạnh để chấm dứt những gì đang phá hủy hành tinh này , và bắt đầu bảo tồn các nguồn tài nguyên – bởi đó cũng là bảo vệ chính chúng ta.Theo thonsau.wordpress, treehugger , latimesThiện Tâm tổng hợp


bảo vệ môi trườngDDTđạo đức trong khoa họcnhận thứcthuốc trừ sâu


2018-10-04