Nhóm pháp y FBI giải mã bí ẩn của xác ướp không đầu 4000 năm

Nhóm pháp y FBI giải mã bí ẩn của xác ướp không đầu 4000 năm


Quốc Hùng •Chủ nhật, 06/05/2018


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnHơn 100 năm trước, một nhà khảo cổ học người Mỹ đã phát hiện ra ngôi mộ bí mật bị chôn vùi dưới 10m đá cuội tại một nghĩa trang cổ của Ai Cập. Tại đây ông đã tìm thấy một trong những quan tài được tô vẽ cầu kỳ nhất Ai Cập, , một cái đầu người được ướp đặt phía trên nó. Cái đầu đó thuộc về ai? Các nhà nghiên cứu đã phải nhờ tới đội điều tra tội phạm của FBI để giúp giải đáp câu đố này.(ảnh chụp/Youtube)


Bí ẩn xuất hiện


Ngôi mộ với số hiệu 10A này được nhà Ai Cập học người Mỹ Andrew Reisner, trưởng nhóm thám hiểm Đại học Harvard , Bảo tàng Mỹ thuật Boston, chỉ ra năm 1915 tại nghĩa trang Deir el-Bersha gần ngôi làng Minya thuộc thung lũng sông Nile, cách thủ đô Cairo 225km về phía nam.Hầm mộ đã bị những kẻ đào trộm mộ cướp hết vàng , đá quý từ lâu. Những thứ còn sót lại là vài quan tài bằng gỗ tuyết tùng đã được tô vẽ cầu kỳ, một thùng đựng nội tạng, các bình đựng nội tạng của xác ướp, mô hình thuyền, và hơn 100 mô hình bằng gỗ điêu khắc các con thuyền cùng nam giới và phụ nữ trong các sinh hoạt hàng ngày.Nổi tiếng số 1 trong số đó là tác phẩm “đám rước Bersha” – tạo tác bằng gỗ tạc hình một quan tư tế dẫn theo 3 ba cô gái đội lễ vật và là một trong những mô hình bằng gỗ tinh xảo nhất của Ai Cập. Ngoài ra, bị ném vào trong góc của hầm mộ chính là một xác ướp chưa đầu , chưa có tứ chi, cùng một cái đầu cũng được ướp. Tại sao xác ướp kia lại bị đối xử như vậy, và cái đầu đó thuộc về ai? Đây chính là một ẩn đố 4.000 năm tuổi mà các nhà Ai Cập học đang tìm kiếm câu trả lời.Tác phẩm “Đám rước Bersha” trong ngôi mộ 10A (ảnh: Bảo tàng Boston)Mô hình thuyền trong ngôi mộ 10A (ảnh: Wiki)


Quan tài Bersha


Quan tài Bersha chính là tên của một trong những quan tài được tìm thấy bên trong ngôi mộ. Đây chính là một trong những quan tài thuộc thời đại Trung Vương Quốc Ai Cập tinh xảo số 1 được phát hiện từ trước tới nay, đồng thời đã được đánh giá chính là một kiệt tác tranh vẽ trên gỗ. Bảo tàng Mỹ thuật Boston cho biết những chi tiết trên các bức tranh bên trong quan tài được vẽ “rất tinh tế, màu sắc đậm , sống động. Những nét vẽ cần mẫn của người họa sỹ , và sự vận dụng điêu luyện các mảng sáng tối đã đưa những bức tranh này lên một tầm cao mà khó tác phẩm nghệ thuật nào theo chủ nghĩa hiện thực của Ai Cập có thể sánh được.”>> Quan tài Ai Cập cổ bị cho là trống rỗng trong 150 năm, Tuy nhiên không phải vậy…“Chi tiết nổi bật nhất chính là một cánh cửa giả được trang trí phức tạp nơi ka (linh hồn người chết) cũng sẽ đi qua để rời khỏi thế giới đang sống và đến với thế giới bên kia,” bảo tàng viết. “Quan Quách Thư (Coffin Texts) – dòng chữ ghi chép những lễ nghi đám tang , pháp thuật nhằm bảo vệ , và dẫn lỗi cho người chết ở trên con đường sang thế giới bên kia – đã được viết chỉ bằng chữ tượng hình Ai Cập nhỏ theo lối thảo thư và sắp xếp trong những cột gọn gàng ngay ngắn. Các dòng chữ này tiếp tục xuất hiện xung quanh phía trong quan tài.”Mặt bên ngoài quan tài Bersha, có đến từ khoảng 2000 năm trước CN (ảnh: Bảo tàng Boston)


Ngôi mộ thuộc về ai?


Những dòng chữ ở trên quan tài cho biết ngôi mộ này thuộc về Djehutynakht, một “Lãnh chúa Vĩ đại của địa hạt Hare” (địa hạt thứ 15 của vùng Thượng Ai Cập vào giai đoạn cuối của Triều đại thứ 11 hoặc đầu Triều đại thứ 12 (thế kỷ 21-20 trước Công nguyên). Người đã được chôn cất trong mộ chính là Djehutynakht và vợ của ông, bà cũng có tên là Djehutynakht.Tượng gỗ của Djehutynakht được tìm thấy trong ngôi mộ 10A (Ảnh: Wiki)


Bí ẩn của cái đầu lẻ loi


Trang Live Science cho hay các nhà khoa học đã tranh luận hơn một thế kỷ xem liệu cái đầu kia chính là của Djehutynakht hay vợ ông ta.“Ẩn đố lại càng khó giải hơn khi cái đầu đã bị động chạm đến trong quá trình ướp, một số xương đã bị lấy ra khỏi bộ hàm và má để giúp người chết có thể ăn , uống ở thế giới bên kia,” Live Science cho biết.Các nhân viên của bảo tàng Boston đã quyết định sẽ tìm cho ra liệu cái đầu họ đang trưng bày này là của ông hay là bà Djehutynakht.Cái đầu đã được ướp, trong quan tài 10A (ảnh: Wiki)


FBI giải mã bí ẩn


Tờ New York Times cho biết bảo tàng đã phải viện đến nhóm khảo sát của FBI để giải đáp bí mật này. Mục tiêu của cuộc điều tra là trích tách gen di truyền từ xác ướp 4.000 năm tuổi này. Nhiều nỗ lực trước đây của bảo tàng đã thất bại do xác ướp bị đặt trong một môi trường nhiệt độ cao và dễ gây phân huỷ DNA.Năm 2009, các nhà khoa học đã khoan vào lõi của một chiếc răng hàm , lấy ra 105mg bột răng. Nhiều năm sau đó, họ đã cố gắng tách DNA từ bột răng này Tuy nhiên thất bại. Và thế là FBI được mời vào cuộc. Tiến sĩ Odile Loreille, nhà khoa học pháp y tại FBI, người trước đây đã thành công trong việc chiết tách vật liệu gen đến từ một con gấu hang 130.000 năm tuổi, đã hòa tan bột răng này vào một hỗn hợp dung dịch đặc biệt được điều chế để khuếch đại DNA. Và bà đã thành công.>> Vì sao rất nhiều nhiều bức tượng cổ Ai Cập đều bị mất mũi?“Thực sự tôi chưa hy vọng lắm vào thành công vì lúc đó người ta cho rằng không thể nào lấy được DNA từ các xác ướp Ai Cập,” Tiến sĩ Loreile nói với tờ New York Times. Nhưng trong tạp chí Gen tháng 3 vừa rồi, Tiến sĩ Loreile , các đồng nghiệp của bà cho biết họ đã lấy đã được mẫu DNA đến từ cái đầu cổ đại này.Mẫu DNA đã bị hư hại, cho thấy nó đến từ xác ướp cổ đại chứ chưa phải đến từ những yếu tố ngoại lai ô nhiễm vào xác ướp sau khi khai quật.


Bí ẩn được giải đáp


Sau khi đưa dữ liệu vào trong phần mềm máy tính phân tích tỷ lệ nhiễm sắc thể trong mẫu vật, các chuyên gia đã đưa kết luận mẫu DNA này là của một người đàn ông. Như vậy, cái đầu là của ngài Lãnh chúa Djehutynakht chứ không phải vợ ông ta.FBI không những giải đáp đã được một bí ẩn 4.000 năm tuổi, mà còn giúp cho thiết lập nên cơ sở cho việc tách lấy DNA từ các xác ướp cổ đại, tạo tiền đề cho rất nhiều nhiều các khảo sát sau này của giới khảo cổ học.Theo April Holloway/ Ancient OriginQuốc Hùng dịch


Ai CậpFBIxác ướpẨn đố của lịch sử


2018-05-06