5 điều kỳ lạ ít ai biết về thảm họa hạt nhân Chernobyl

5 điều kỳ lạ ít ai biết về thảm họa hạt nhân Chernobyl


Phan Anh •Thứ tư, 29/05/2019


Chia sẻ FBChia sẻ TwitterBình luậnNhà máy điện hạt nhân Chernobyl ở Pripyat, Ukraina (khi ấy còn là một phần của Liên Bang Xô Viết) đã phát nổ hơn ba thập kỷ trước, chính xác là vào năm 1986. Chúng ta có thể theo dõi lại thảm họa nguyên tử này trong loạt chương trình truyền hình có tên “Chernobyl” do đài HBO (Mỹ) thực hiện , và mới đã được chiếu vào tháng 5/2019.Hầu hết mọi người đều biết rằng thảm họa Chernobyl là do lỗi của con người, khi mà lò phản ứng hạt nhân đã phát nổ và giải phóng ra một lượng lớn chất phóng xạ trên toàn châu u. Tuy nhiên, có một số tình tiết ở bên trong sự việc này lại chưa được nhiều người biết đến. Dưới đây là 5 điều kỳ lạ mà bạn có thể chưa từng đã được nghe về Chernobyl.


1. Tương đồng với vụ nổ bom hạt nhân ở Hiroshima (Nhật Bản)


Khoảng 30.000 người đã ở gần lò phản ứng của Chernobyl khi nó phát nổ vào ngày 26 tháng 4 năm 1986. Các người tiếp xúc với bức xạ đã được cho chính là đã phải hứng chịu khoảng 45 rem (rem là đơn vị đo liều bức xạ), tương đương với liều trung bình mà những người sống sót phải đón nhận sau khi quả bom nguyên tử đã được ném xuống thành phố Hiroshima vào năm 1945, theo cuốn sách “Physics for Future Presidents: The Science Behind the Headlines” (Tạm dịch: “Vật lý cho các Tổng thống tương lai: Khoa học đằng sau các Tiêu đề), đã được viết bởi Richard Muller, giáo sư vật lý tại Trường Đại học California, Berkeley (Mỹ).Mặc dù 45 rem chính là chưa đủ để gây ra bệnh nhiễm xạ (thường gây bệnh ở mức khoảng 200 rem), nhưng nó vẫn thực hiện tăng nguy cơ gặp bệnh ung thư lên 1,8%, ông Muller cho hay. “Nguy cơ đó cũng sẽ dẫn đến việc có khoảng 500 trường hợp tử vong do ung thư cùng với 6.000 ca gặp bệnh ung thư thông thường do các nguyên nhân tự nhiên.”Tuy nhiên, trong năm 2006, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cùng với Liên Hợp Quốc, đã ước tính tỷ lệ tử vong do ung thư đạt mức cao hơn rất nhiều nhiều. Sau khi quan sát, IAEA cho thấy tổng mức phân bố bức xạ đã lan rộng khắp châu u , và thậm chí đến tận Mỹ, bên cạnh đó còn ước tính rằng liều bức xạ tích lũy đến từ Chernobyl là khoảng 10 triệu rem. Điều này đã dẫn đến thêm 4.000 ca tử vong nữa do ung thư, ông Muller cho biết.>> Mỹ ném bom nguyên tử Nhật Bản: Một nửa sự thật


2. Thiệt hại nặng nề số 1 chấm dứt chỉ trong vòng vài tuần


Kho phế liệu cơ giới ở Chernobyl (Ảnh: Shutterstock)Vụ nổ ban đầu chính là rất lớn, tuy nhiên, thiệt hại lớn nhất từ bức xạ chỉ diễn ra trong vài tuần đầu tiên. các bạn có thể hình dung về bức xạ giống như những mảnh vỡ bay ra ngoài khi hạt nhân phát nổ, như những mảnh bom từ một quả bom, ông Muller ví von.Tương tự như xốp hơi bong bóng, mỗi hạt nhân chỉ có thể phát nổ , giải phóng bức xạ đã được một lần. Trên thực tế, chỉ 15 phút sau vụ nổ Chernobyl, “độ phóng xạ đã giảm 1/4 so với mức ban đầu; sau 1 ngày, xuống còn 1/15; sau 3 tháng, xuống dưới 1%”, ông Muller cho hay.“Tuy nhiên, một số ít vẫn còn sót lại cho đến tận hôm nay. Phần lớn các phóng xạ thực ra đã chưa còn tồn tại nữa , và chỉ có phóng xạ gần mặt đất mới ảnh hưởng đến người dân.”


3. Hàng chục lính cứu hỏa đã hy sinh


Vụ nổ Chernobyl không chỉ giải phóng rất nhiều chất phóng xạ mà còn gây nên một đám cháy tại nhà máy điện. Các nhân viên cứu hỏa đã xông vào để ngăn chặn ngọn lửa với mức độ phóng xạ cao , hàng chục người đã thiệt mạng vì nhiễm độc phóng xạ, Muller cho biết.Mỗi người lính cứu hỏa này đã phải tiếp xúc với hơn 1 triệu tỷ tia phóng xạ gamma. Điều đó có nghĩa gì?Tia gamma, một loại bức xạ xuyên thấu đã được giải phóng từ vũ khí hạt nhân, bom bẩn , và nổ lò phản ứng, tương tự như tia X cực kỳ mạnh mẽ. Có khoảng 10 nghìn tỷ tia gamma trong 1 rem phóng xạ, Muller cho hay.Nếu tiếp xúc với một liều 100 rem thì chúng ta có thể cũng sẽ không thấy có phản ứng gì, bởi vì, cơ thể người có thể phục hồi thương tổn mà không dẫn đến việc bị gặp bệnh. Tuy nhiên, với mức 200 rem, mọi người có thể bị nhiễm độc phóng xạ. Bệnh nhân được hóa trị liệu đôi khi gặp triệu chứng này, dẫn đến các tác dụng phụ như rụng tóc , cảm thấy buồn nôn hay bơ phờ. (Sự buồn nôn này đã được gây ra, một phần là do cơ thể đang phải nhanh chóng thực hiện việc để phục hồi thương tổn do phóng xạ gây ra, vậy nên, nó phải cắt giảm các hoạt động khác, như tiêu hóa, Muller giải thích.)Những người bị nhiễm 300 rem có nguy cơ tử vong trừ khi họ đã được chữa ngay lập tức, ví dụ như được truyền máu.Thành phố bỏ hoang Pripyat ở gần Chernobyl, Ukraina (Ảnh: Shutterstock)


4. Không có hệ thống nhà lò bảo vệ


Chernobyl đã không có đã được một biện pháp an toàn , và phù hợp để ngăn chặn thảm họa xảy ra, nói cách khác, nó không được lắp đặt một hệ thống nhà lò bảo vệ (containment).Nhà lò là một hệ thống lớp vỏ kín (không lọt khí) bao quanh bảo vệ lò phản ứng hạt nhân. Lớp vỏ này, thường có hình vòm , đã được làm chỉ bằng bê tông cốt thép, được gây nên với mục đích giữ lại các sản phẩm phân hạch có thể bị thải ra bầu khí quyển khi vụ tai nạn xảy ra, theo thông tin từ Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Hoa Kỳ (NRC).>> Cuộc tranh cãi về ‘lò phản ứng hạt nhân 1,7 tỷ năm’ ở Gabon, châu PhiNếu có hệ thống nhà lò bảo vệ đã được lắp đặt tại Chernobyl, ông Muller nhận định, “Rất có thể, cũng sẽ chưa có bất cứ trường hợp tử vong nào trong vụ tai nạn.”


5. Động vật hoang dã đang sống ở Chernobyl


Động vật hoang dã ở Chernobyl (Ảnh: Shutterstock)Người dân tại khu vực Chernobyl được sơ tán sau vụ nổ. Sau khi con người rời đi, động vật hoang dã đã chuyển đến.Một điều tra được thực hiện vào năm 2015 cho thấy số lượng lớn các động vật hoang dã như nai sừng tấm, hươu đỏ , và lợn rừng sống trong khu vực cấm (exclusion zone) tương tự như số lượng sinh sống trong khu bảo tồn tự nhiên gần đó. Những nhà điều tra đã thống kê rằng số lượng chó sói tại khu vực cấm chính là đông gấp 7 lần số lượng chó sói sống tại các khu bảo tồn lân cận.“Điều này không đồng nghĩa rằng chất phóng xạ có lợi đối với động vật hoang dã, mà chính lối sống của con người, bao gồm việc săn bắn, trồng trọt và lâm nghiệp, đã gây ra hậu quả rất nhiều nghiêm trọng”, Jim Smith, điều phối viên nhóm quan sát của nghiên cứu nói ở trên , và là giáo sư khoa học môi trường tại Trường Đại học Portsmouth (Vương quốc Anh), cho biết.Tuy nhiên, các chuyên gia khác đã chỉ ra rằng, số lượng động vật hoang dã tại Chernobyl đang ở mức thưa thớt hơn so với các khu vực được bảo tồn khác ở châu u, điều đó nói lên rằng phóng xạ vẫn đang tác động ít nhiều đến khu vực này.Theo LiveScience,Phan Anh>> Thủy tinh sa mạc có phải hình thành do bom nguyên tử thời cổ đại?


Bom nguyên tửĐiện hạt nhânrò rỉ phóng xạThảm hoạ nguyên tử Chernobyl


2019-05-29